mosquito elimination with mosquitoes a super success experiment
దోమ… సైజులో చాలా చిన్నదే కావచ్చు. కానీ మనుషులను భయపెట్టడంలోనూ, వ్యాధులను వ్యాప్తి చేయడంలోనూ దీనిని మించిన ప్రమాదకారి మరొకటి లేదు. దశాబ్దాలుగా కెమికల్స్, కాయిల్స్, స్ప్రేలు ఎన్ని వాడినా ఈ కిలాడీ కీటకాలను మనం అంతం చేయలేకపోయాం. అయితే, ఇప్పుడు శాస్త్రవేత్తలు అనుసరిస్తున్న ఒక కొత్త వ్యూహం దోమల జనాభాను వేగంగా తుడిచిపెట్టేస్తోంది. “దోమలతోనే దోమలను చంపడం” అనే ఈ వినూత్న ప్రయోగం ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టిస్తోంది. అసలు ఏంటీ ‘వోల్బాకియా’ (Wolbachia) మ్యాజిక్? భవిష్యత్తులో నిజంగానే దోమలు అంతరించిపోయే జాతిగా మారిపోతాయా? దీనివల్ల మన పర్యావరణానికి లాభమా… నష్టమా?
మగ దోమలతో సైలెంట్ స్కెచ్!
అమెరికాలోని వాషింగ్టన్ డీసీలో ఇటీవల ప్రారంభించిన ఈ ప్రయోగంలో ‘వోల్బాకియా’ అనే బ్యాక్టీరియాను ఎక్కించిన లక్షలాది మగ దోమలను బయటకు వదులుతున్నారు. ఇవి బయట ఉన్న ఆడ దోమలతో జతకట్టినప్పుడు, వాటికి పుట్టే గుడ్లు అసలు పొదగవు. అంటే, తదుపరి తరం దోమల ఉత్పత్తి అక్కడక్కడే ఆగిపోతుందన్నమాట! ఇక్కడ ముఖ్యంగా చెప్పుకోవాల్సిన విషయం ఏంటంటే… మనుషులను కుట్టి రక్తం పీల్చేది, రోగాలను వ్యాప్తి చేసేది కేవలం ఆడ దోమలు మాత్రమే. ఈ ప్రయోగంలో విడుదల చేసేవి కేవలం మగ దోమలు కాబట్టి, ఇవి ప్రజలను కుట్టవు, ఎలాంటి హానీ చేయవు. కేవలం తమ జాతిని పెరగకుండా నిరోధించే “సైలెంట్ ఆపరేషన్” పూర్తి చేస్తాయి.
సింగపూర్ టు అమెరికా.. సక్సెస్ రేట్ 90%!
ఈ బయో-టెక్నాలజీ ఏదో ఊహాజనిత ప్రయోగం కాదు. ఇప్పటికే సింగపూర్లో ఈ పద్ధతిని అమలు చేయగా, దాదాపు 90 శాతం వరకు దోమల జనాభా తగ్గిపోయినట్లు నిరూపితమైంది. దీంతో గూగుల్ మాతృసంస్థ ‘ఆల్ఫాబెట్’తో పాటు అనేక ప్రైవేట్ కంపెనీలు ఈ పద్ధతిపై భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతున్నాయి. మనం రోజూ వాడే రసాయన పురుగుమందులు (క్రిమిసంహారకాలు) చల్లడం వల్ల దోమలతో పాటు పర్యావరణానికి మేలు చేసే ఇతర ఉపయోగకరమైన పురుగులు, పక్షులు కూడా నశిస్తాయి. కానీ ఈ ‘వోల్బాకియా’ పద్ధతి కేవలం దోమలను మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకుని అంతం చేస్తుంది కాబట్టి, ఇది అత్యంత సురక్షితమైన పర్యావరణ హిత మార్గంగా నిలుస్తోంది.
దోమలు పూర్తిగా అంతరిస్తే.. లాభమా? నష్టమా?
ఈ ప్రయోగాలు చూస్తుంటే త్వరలోనే భూమిపై నుంచి దోమల జాతి శాశ్వతంగా తుడిచిపెట్టుకుపోతుందా అనే అనుమానం రాకమానదు. ఒకవేళ అదే జరిగితే పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతింటుందా? దీనిపై భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి
లాభాలు: డెంగ్యూ, మలేరియా, జికా, వెస్ట్ నైల్ వంటి ప్రాణాంతక వ్యాధుల నుంచి మానవాళికి శాశ్వత విముక్తి లభిస్తుంది. ప్రతి ఏటా దోమల వల్ల సంభవించే లక్షలాది మరణాలను, వేల కోట్ల వైద్య ఖర్చులను అరికట్టవచ్చు.
నష్టాలు/ఆందోళనలు: పర్యావరణ శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం… ఆహార చక్రం (Food Chain) లో దోమలు, వాటి లార్వాలు కూడా ఒక భాగమే. కప్పలు, చేపలు, పక్షులు, చెమటకోళ్ళు, బాటు వంటి కొన్ని జీవులకు దోమలు ఆహారంగా ఉపయోగపడతాయి. దోమలు పూర్తిగా అంతరిస్తే ఆ జీవుల ఆహార లభ్యతపై ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉందనే వాదన కూడా ఉంది.
భవిష్యత్తు భారత్దేనా?
వాతావరణ మార్పులు, అకాల వర్షాలు, నాణ్యత లేని డ్రైనేజీ వ్యవస్థల వల్ల భారతదేశం వంటి వర్ధమాన దేశాల్లో డెంగ్యూ, మలేరియా కేసులు రోజురోజుకూ పెరుగుతున్నాయి. కెమికల్ స్ప్రేలకు దోమలు క్రమంగా నిరోధక శక్తిని (Immunity) పెంచుకుంటున్న తరుణంలో… ఈ ‘వోల్బాకియా’ టెక్నాలజీ భారత్కు ఒక గొప్ప ఆశాకిరణంగా మారే అవకాశం ఉంది. ల్యాబ్లలో వీటి ఉత్పత్తి, లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు కొద్దిగా ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, మానవ ప్రాణాలను కాపాడటంలో ఈ టెక్నాలజీ భవిష్యత్తులో కీలక పాత్ర పోషించబోతోందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు!
