Moon moving away from Earth: రాత్రి వేళ ఆకాశంలో చల్లని వెలుగులు పంచే మన చందమామ (Moon), క్రమంగా భూమికి దూరంగా జరిగిపోతున్నాడంటే నమ్ముతారా? ఇది ఏదో సైన్స్ ఫిక్షన్ సినిమా కథ కానే కాదు. ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు (scientist) కచ్చితమైన ఆధారాలతో నిరూపించిన నిశ్శబ్ద నిజం. మన కంటికి కనిపించకుండా, ఎటువంటి శబ్దం లేకుండా ప్రతి ఏటా చంద్రుడు భూమి నుండి కొంత దూరం జరుగుతున్నాడు. ఈ ప్రక్రియ ఇలాగే కొనసాగితే భవిష్యత్తులో భూమిపై కాలం, రుతువులు, సముద్రాల ఉనికితో పాటు జీవవ్యవస్థే పూర్తిగా మారిపోయే అవకాశం ఉంది.
ఈ రహస్యాన్ని సైంటిస్టులు ఎలా కనిపెట్టారు?
1969 నుండి 1971 మధ్య జరిగిన నాసా (NASA) అపోలో మిషన్ల సమయంలో వ్యోమగాములు చంద్రుడి ఉపరితలంపై కొన్ని ప్రత్యేకమైన ‘లేజర్ రెట్రోరిఫ్లెక్టర్’ (Laser Retroreflectors) పరికరాలను అమర్చారు. భూమిపై ఉన్న శక్తివంతమైన టెలిస్కోప్ల ద్వారా ఈ రిఫ్లెక్టర్ల వైపు లేజర్ కిరణాలను పంపి, ఆ కిరణాలు తిరిగి భూమిని చేరడానికి పట్టే సమయాన్ని మిల్లీసెకన్లలో లెక్కించే ‘లూనార్ లేజర్ రేంజింగ్’ విధానాన్ని సైంటిస్టులు అభివృద్ధి చేశారు. గత ఐదు దశాబ్దాలుగా చేపడుతున్న ఈ ప్రయోగాల ద్వారా చంద్రుడు ప్రతి ఏటా భూమి నుంచి సుమారు 3.83 సెంటీమీటర్ల మేర దూరమవుతున్నాడని శాస్త్రవేత్తలు ఖచ్చితంగా నిరూపించారు. ఇది మనం గోళ్లు పెరిగే అతి స్వల్ప వేగంతో సమానమైనప్పటికీ, కోట్లాది సంవత్సరాల కాలవ్యవధిలో ఇది భూమిపై సృష్టించే మార్పులు ఊహించని విధంగా ఉంటాయి.
అసలు చంద్రుడు ఎందుకు దూరమవుతున్నాడు? (ది సైన్స్ బిహైండ్ ఇట్)
ఈ వింత పరిణామానికి ప్రధాన కారణం భూమి యొక్క ఆత్మభ్రమణం (Rotation) మరియు సముద్రపు అలల ఘర్షణ (Tidal Friction). చంద్రుడి గురుత్వాకర్షణ శక్తి వల్ల భూమిపై ఉన్న సముద్ర నీరు చంద్రుడి వైపు కొద్దిగా ఉబ్బుతుంది. దీనినే శాస్త్రీయంగా ‘టైడల్ బల్జ్’ (Tidal Bulge) అంటారు. చంద్రుడు తన కక్ష్యలో తిరిగే వేగం కంటే భూమి తన అక్షం మీద తిరిగే వేగం చాలా ఎక్కువ. దీనివల్ల ఆ ఉబ్బిన సముద్రపు నీటి భాగం చంద్రుడి స్థానం కంటే కొద్దిగా ముందుకు వెళ్తుంది. ఇలా ముందుకు వెళ్లిన సముద్రపు నీరు చంద్రుడిపై అదనపు గురుత్వాకర్షణ శక్తిని ప్రయోగించి, దానికి కొంత గతిశక్తిని (Kinetic Energy) అందిస్తుంది. దీనివల్ల చంద్రుడు క్రమంగా వెనక్కి నెట్టబడి మరింత ఎత్తైన కక్ష్యలోకి వెళ్లిపోతున్నాడు.
ఇది చదవండి.. ఒకడు రాక్షసుడు.. ఒకడు రక్షకుడు
భౌతికశాస్త్రంలోని ‘కోణీయ ద్రవ్యవేగ సంరక్షణ నియమం’ (Law of Conservation of Angular Momentum) ప్రకారం విశ్వంలో మొత్తం ద్రవ్యవేగం ఎల్లప్పుడూ స్థిరంగా ఉండాలి. చంద్రుడి ఆర్బిటల్ శక్తి పెరుగుతూ అది దూరమవుతున్న కొద్దీ, దానికి ప్రతిఫలంగా భూమి తన భ్రమణ వేగాన్ని కొద్దికొద్దిగా కోల్పోతోంది. అంటే ఒకవైపు చంద్రుడు దూరమవుతుంటే, మరొకవైపు భూమి తిరిగే వేగం మందగిస్తోందన్నమాట.
భవిష్యత్తులో భూమిపై పడే వినాశకరమైన ప్రభావాలు
కోట్లాది సంవత్సరాల కాలవ్యవధిలో ఈ మార్పు భూగోళంపై అనేక భౌగోళిక వ్యత్యాసాలకు దారితీస్తుంది. భూమి ఆత్మభ్రమణ వేగం తగ్గడం వల్ల ఇక్కడ రోజు నిడివి క్రమంగా పెరుగుతోంది. ప్రస్తుతం ప్రతి శతాబ్దానికి (100 ఏళ్లకు) రోజు పొడవు 1 నుండి 2 మిల్లీసెకన్లు పెరుగుతోంది. నిజానికి దాదాపు 100 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం భూమిపై ఒక రోజు వ్యవధి కేవలం 19 గంటలు మాత్రమే ఉండేది. కానీ సుదూర భవిష్యత్తులో మన 24 గంటల రోజు కాస్తా క్రమంగా 25, 26 గంటలకు పెరిగే అవకాశం ఉందని పరిశోధకులు అంచనా వేస్తున్నారు.
మరో ఆసక్తికరమైన మార్పు ఏమిటంటే, భూమిపై సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణాలు శాశ్వతంగా అంతరించిపోవడం. ప్రస్తుతం సూర్యుడు, చంద్రుడు భూమి నుండి చూసేందుకు ఒకే పరిమాణంలో కనిపించడం వల్లే మనం సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణాన్ని చూడగలుగుతున్నాం. కానీ చంద్రుడు దూరమయ్యే కొద్దీ ఆకాశంలో దాని పరిమాణం చిన్నదిగా కనిపిస్తుంది. ఫలితంగా సుమారు 60 కోట్ల సంవత్సరాల తర్వాత చంద్రుడు సూర్యుడిని పూర్తిగా కప్పేయలేడు. దాంతో భూమిపై చివరి సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణం ముగుస్తుంది, ఆ తర్వాత కేవలం ‘వలయ సూర్యగ్రహణాలు’ (Annular Eclipses) మాత్రమే ఏర్పడతాయి. అంతేకాకుండా, చంద్రుడి గురుత్వాకర్షణ ప్రభావం తగ్గడం వల్ల సముద్రాల్లో అలల ఉధృతి తగ్గి, తీరప్రాంత జీవవ్యవస్థలు మరియు సముద్ర జీవుల పునరుత్పత్తి చక్రాలపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం పడుతుంది.
మానవాళికి తక్షణ ప్రమాదమా?
ఈ మార్పులన్నీ వినడానికి ఆందోళనకరంగా అనిపించినప్పటికీ, మానవాళికి లేదా భూమికి తక్షణమే వచ్చే ప్రమాదమేమీ లేదు. ఇవన్నీ లక్షల, కోట్లాది సంవత్సరాల సుదీర్ఘ కాలంలో అత్యంత నెమ్మదిగా జరిగే సహజ భౌగోళిక పరిణామాలు. చంద్రుడు భూమి గురుత్వాకర్షణను దాటుకుని శాశ్వతంగా అంతరిక్షంలోకి కొట్టుకుపోడు. ఒకానొక దశలో భూమి తిరిగే వేగం, చంద్రుడు చుట్టూ తిరిగే వేగం ఒకే స్థాయికి వచ్చి ‘టైడల్ లాకింగ్’ (Tidal Locking) ద్వారా స్థిరపడతాయి. ఏది ఏమైనా, మన సమయాన్ని, సముద్రపు అలలను శాసిస్తున్న చందమామ నిశ్శబ్దంగా జరుపుతున్న ఈ విశ్వ ప్రయాణం ఖగోళ శాస్త్రంలోనే అత్యంత ఆకట్టుకునే అంశం.